Sukuma wiki

Iedereen in Kenia kent het, eet het, en houdt ervan. Het is het gerecht dat het meest gegeten wordt, in combinatie met ugali (hetzelfde als nshima in Zambia): Sukuma Wiki. Je eet het met je handen, gecombineerd met een bolletje ugali.

(voor 2 personen)

Ingredienten:

2 bossen platte boerenkool (als je het niet kunt vinden kun je ook verse gekrulde boerenkool gebruiken, die is in Nederland overal te krijgen – ter variatie kun je de kool ook vervangen door verse spinazie)

2 eetlepels olie

1 ui, fijngehakt

1 tomaat, fijngesneden

125 ml water

Zout

Snijd de kool in dunne reepjes. Fruit de ui in olie tot ze goudbruin zijn. Voeg de tomaten toe en laat het smoren totdat het een zacht mengsel is geworden. Voeg de kool toe, wat zout naar smaak, en de helft van het water. Laat 5 minuten koken op laag vuur totdat de kool zacht is. Voeg evt meer water toe en laat langer koken indien gewenst.

Pizza Bellissima

Ik weet nog goed wanneer het idee voor dit blog kwam. Het was tijdens het pinksterweekend afgelopen voorjaar. Het was zonnig, ik zat op mijn balkon met het boek Eat Pray Love, en ik was heerlijk aan het genieten. Ik was nog maar een paar weken terug uit Afrika en dat weekend voelde ik me voor het eerst weer een beetje lekker in Nederland. In het eerste deel, wanneer Liz naar Italie gaat, beschrijft ze tot in detail haar passie voor eten. Voor lekker eten dan met namen. Lekker eten dat met passie is gemaakt. En het was (ja ik weet het, dit klinkt zo cliche) alsof ik dat geschreven had kunnen hebben.

Tijdens dat weekend realiseerde ik me ook weer opnieuw wat de connectie tussen koken en gevoel voor mij is. Als ik niet lekker in mijn vel zit kook ik niet. En als ik wel kook, kook ik omdat ik iets voor iemand wil koken waar ik een gevoel bij heb. En dus zijn de dingen die ik kook automatisch gekoppeld aan herinneringen. Bijvoorbeeld de risotto die ik in Ghana kookte, de fajitas die ik laatst voor een goede vriendin kookte, en ga zo maar door. En deze heerlijke pizza, die ik voor mezelf maakte, gewoon omdat ik daar op een zonnige zondagmiddag zin in had. Simpel in zijn eenvoud.

Allereerst maak je het deeg voor de pizzabodems. Onderstaand recept is voor 4 ronde pizza's of 1 grote plaatpizza (voor 4 personen).

(Je kunt van het deeg ook kleine platgeslagen pita-achtige broodjes van maken. Die zijn heerlijk bij bijvoorbeeld een salade. Maak de broodjes, leg ze op een hete en met olijfolie ingevette ovenplaat. Bak ongeveer 5-7 minuten. Er moeten blaren van de hitte opkomen, maar het moeten wel zachte broodjes blijven.)

Ingredienten voor het deeg:
1 zakje droge gist
1/2 theelepel suiker
375 gram harde bloem
1 eetlepel melk
1 eetlepel olijfolie

Bereiding:
Meng de gist en suiker en voeg hier 50 ml lauwwarm water aan toe. Roeren en 15 minuten laten staan, het moet gaan schuimen.
Zeef de bloem in een ruime kom, maak een kuiltje, doe hier het gistmengsel in, en kneed het erdoorheen.
Voeg de melk en olijfolie toe en zoveel lauw water als nodig (max 1/8 liter) om het geheel tot een deeg te maken.
10 minuten kneden.
De kom afdekken met een doek en anderhalf uur op een warme plaats laten rijzen.
Het deeg terugslaan als het verdubbeld is in omvang.
Deel het deeg in vieren en rol uit tot ronde lappen van ongeveer 2 mm dikte. Leg ze op bakpapier, dek af met plastic folie en laat nog een half uur liggen.

Ondertussen kun je de oven voorverwarmen en de tomatensaus voorbereiden. Laat de oven op z'n heetst worden (mijn oven gaat tot 260 graden, maar hoe heter hoe beter!). Laat de ovenplaat in de oven zodat deze ook heet wordt.

Ingredienten voor de tomatensaus:
4x 70gr tomaten puree (4 kleine blikjes of 2 blikjes van 140 gram)
4 eetlepels bruchettavlokken van Xenos (je kunt uiteraard ook italiaanse kruiden toevoegen)
2 teentjes knoflook
2 bollen mozzarella

en verder:
wat verse parmezaan, met een kaasmes snippers eraf snijden
1 flinke handvol rucola, gesneden
olijfolie, verse basilicum
evt. geroosterde pijnboompitten

Bereiding:
Meng de tomatenpuree met de bruchettavlokken en de uitgeperste knoflook en laat even staan om in te trekken.

Haal de bodems even los van het bakpapier zodat je ze straks makkelijk in de oven kunt leggen (trust me, loshalen als ze al belegd zijn is een stuk onhandiger) en beleg ze met de tomatensaus en de mozzarella. Haal de plaat uit de oven, smeer de plaat in met een klein beetje olijfolie (gebruik een hittebestendig (!) kwastje) en leg vervolgens de pizza op de plaat en bak in ca. 5-10 minuten totdat de mozzarella gesmolten is.

Uit de oven nemen, bestrooien met rucola, basilicum, wat parmezaan en evt wat geroosterde pijnboompitten en besprenkelen met wat olijfolie. Een goed glas rode wijn erbij, en bon appetit! Gewoon genieten, italiaanse stijl, simpelweg omdat het kan. En lekker is ;-)

Je kunt uiteraard de pizza beleggen met allerlei soorten ingredienten. De meeste ingredienten moet je meebakken, dus die leg je dan op de pizza voordat 'ie de oven ingaat. Ik maak meestal 4 pizza's tegelijk en vries wat ik niet nodig heb in. De pizza's die de vriezer ingaan beleg ik alleen met tomatensaus en mozarella. Als ik ze dan uit de vriezer haal, leg ik er dan pas de evt. extra ingredienten op, en bak de pizza dan nog een minuut of 5 in een voorverwarmde oven op de hoogste stand.

Tomatenfobie

Ik heb een van mijn beste vriendinnen 4 jaar geleden ontmoet tijdens mijn studie. De eerste keer dat ik haar zag was tijdens een college, waar ze te laat binnenkwam, haar lange blonde haren iets verwilderd door het dragen van een helm en gekleed in een leren motorpak. Wat een eerste indruk was dat! Tijdens dat college of vlak daarna bleek dat we samen een paper moesten schrijven voor een van de vakken die we volgden. Zo gezegd, zo gedaan. Maar eigenlijk zijn we pas maanden na die eerste ontmoeting en die eerste indruk bevriend geraakt, tijdens een studiereis naar Italie.

Na die (ietwat beruchte) reis hadden we afgesproken dat ik een keer zou koken, en om in stijl te blijven wilde ik een van mijn favoriete pastagerechten maken. Een ding had deze vriendin me alleen niet verteld (en het was me in Italie ook niet opgevallen), ze gruwelde van tomaten. Maar ja, dan vallen al gauw de meeste pasta's en pizza's af. Toen ik dit ontdekte had ik al boodschappen gedaan, maar na overleg ben ik de pasta toch maar gaan maken. En tot onze beide verbazing vond ze het lekker, zo lekker dat ze na d'r eerste mini-portie (je moet het tenslotte toch proberen!) nog een tweede keer opschepte! Ik had een variatie op onderstaande pasta gekookt:

(voor 4 personen)

Ingredienten:
blik gepelde tomaten
pak gezeefde tomaten
verse tomaten, in stukjes gesneden
1 courgette, in stukjes gesneden
1 prei, in ringen gesneden
1 groene paprika, in stukjes gesneden
ui, fijn gehakt
3 teentjes knoflook, fijngesneden
basilicum, oregano, zout, peper
2 bollen mozzarella
geraspte parmezaanse kaas
pijnboompitjes

Bereiding:
Bak de ui en knoflook in wat olijfolie glazig. Voeg de prei en courgette toe en bak dit even mee. Dan de gepelde en gezeefde tomaten erbij, als het goed pruttelt ook de verse tomaten erbij. Breng op smaak met wat zout/peper en verse basilicum en oregano.
Op het laatst roer je de fijngesneden mozzarella erdoor, je krijgt dan van die kaasdraden door de saus. Evt. een klein scheutje melk of room erbij doen.

Serveer met pasta. Bestrooi het geheel met kaas en geroosterde pijnboompitten.

Toen ik dit voor deze vriendin kookte zat er geloof ik courgette, tomaat, ham, spek, champignons en brocolli in. Gewoon een beetje mee experimenteren.

Het oog wil ook wat

Degenen die mij wat beter kennen, weten dat, wanneer ik een etentje geef, ik alles uit de kast trek. Ik sloof me uit en geniet daar enorm van, maar kan daarin soms ook wat doorschieten. Zo kan ik me herinneren dat ik ooit voor vrienden sushi heb gemaakt. Geserveerd op speciaal daarvoor aangeschaft Japans servies. Voor andere vrienden heb ik wel eens tapas gemaakt. Op tapas servies uiteraard. Beide sets zijn misschien twee of drie keer gebruikt, en staan nu werkloos in de kast, te wachten op een nieuwe uitspatting.

Ook in het koken zelf kan ik nogal ver gaan. Al jaren is mijn motto: 'het oog wil ook wat'. Dus als ik kook, let ik enorm op hoe het eruit ziet, presentatie op het bord enzo. En alle details moeten kloppen. Sausjes, bijgerechten, bedenk het en ik heb er ook aan gedacht. (Ik kan me voorstellen dat dit behoorlijk extreem klinkt, maar the truth is, ik geniet er echt enorm van. Laat mij uren in de keuken in pannen roeren omdat er mensen die ik lief vind komen eten en ik ben gelukkig. En de lieve mensen meestal ook na het proeven van whatever er op hun bordje ligt...)

Ik denk dat een van mijn meest extreme uitspattingen was toen ik beloofd had te koken voor een groep van 20 meiden van een vereniging waar ik destijds voor werkte. De meiden hadden de keuze uit tapas (5 koude en 5 warme), vegetarische tapas (5 koude en 5 warme), of een 'gewone' spaanse maaltijd met voor en hoofdgerecht. En voor het toetje ook 2 of 3 keuzes (ik zal er maar niet bij zeggen dat ik de verschillende gerechten en tapas nog nooit eerder had gemaakt dus dat het een grote gok was). Dat was nogal wat qua voorbereiding en het uiteindelijke koken (ik zal er ook maar niet bij zeggen dat dat in een keukentje van nog geen 10 m2 was). Van tevoren vroegen mensen of ik het wel zeker wist om het zo groot aan te pakken. Maar als ik iets in m'n kop heb dan krijg je dat dat er ook nauwelijks meer uit. Uiteindelijk is het gelukt. Je kon me na afloop opvegen, maar iedereen heeft gesmuld (en daar gaat het om)!

Dit keer kwamen mijn zusje en haar vriend eten. En ik had bedacht falafel te maken. En om de perfecte falafel te maken moet je dat goed voorbereiden heb ik inmiddels dus geleerd.

Een dag vooraf:

Laat de gedroogde kikkererwten 24 uur in ruim water weken.

Maak de tahini (ja ik weet het, die kan je ook in een potje kopen, maar tis toch veel leuker en lekkerder om het zelf te maken?) door 250 gram sesamzaad kort te roosteren, en dit met een keukenmachine of staafmixer te malen. Voeg telkens wat olie (zonnebloem, arachide, sesam) toe, totdat je een pasta hebt die lijkt op pindakaas. Halverwege voeg je een beetje zout naar smaak toe.
De tahini vormt de basis voor de tahinisaus en voor hummus. Wat je overhoudt kun je in de koelkast bewaren.

Maak de tahinisaus door 125 gram tahini, het sap van 1 citroen, 3 teentjes fijngehakte knoflook, 2 eetlepels fijngehakte peterselie en 2 eetlepels water met de keukenmachine/staafmixer verder te pureren tot het een mooie saus is. Evt. nog water toevoegen als je de saus dunner wilt. Vlak voor het serveren nog wat fijngehakte peterselie erover strooien.

Je kunt de hummus ook al vooraf maken. Laat 400 gram kikkererwten (1 blik) uitlekken, en pureer ze met 3 tenen fijngehakte knoflook. Voeg vervolgens 1 eetlepel tahini toe, wat olijfolie, het sap van een halve citroen, en 1/4 theelepel komijn. Pureer alles weer. Proef! Voeg naar smaak meer citroensap, tahini en/of komijn toe. Het moet een smeerbaar mengsel zijn dat zacht smaakt en haast smelt op je tong, maar tegelijk ook een pittige bite heeft. Vlak voor het serveren strooi je er nog wat paprikapoeder over.
Met dit recept heb je redelijk wat hummus; als je overhoudt kun je dit heerlijk als broodbeleg gebruiken.

Op de dag zelf hoef je dan alleen nog maar de falafel te maken:
(voor ca. 6 personen)

Ingredienten:
500 gram gedroogde kikkererwten, gewassen en 24 uur geweekt
2 theelepels komijn
1 theelepel bakpoeder
1 uitje, fijngesneden
3 teentjes knoflook, fijngesneden
6 takjes verse koriander
6 takjes verse peterselie
zout/peper
evt. naar smaak wat chilipoeder

Bereiding:
Giet de kikkererwten goed af en doe ze in een kom. Voeg alle ingredienten toe en pureer met de keukenmachine of staafmixer tot een fijne pasta. 30 minuten laten staan, zodat de smaken goed kunnen intrekken.
Maak balletjes van ongeveer de grootte van een walnoot, druk ze iets plat.
In een frituurpan de olie verhitten tot ca. 180 graden.
Bak de balletjes in kleine porties in 3 minuten goudbruin.

Serveer met pitabroodjes, salade/rauwkost naar keuze, knoflooksaus en de tahinisaus en hummus.

Een klein beetje uitsloven is het wel. Maar als je een plekje hebt kunnen veroveren aan mijn eettafel, dan krijg je niet alleen een lekker hapje op je bord (dat is in ieder geval de bedoeling), maar je kunt er ook vanuit gaan dat je een plekje hebt gekregen in m'n hart!

Ultiem genieten

Mijn hele leven ben ik al gefascineerd door eten en koken geweest. Mijn moeder vertelde me dat ik als klein meisje kookspullen voor mijn tweede verjaardag wilde. Maar dat mochten geen kookspullen uit de speelgoedwinkel zijn natuurlijk; nee dat moesten echte potten en pannen zijn. Maar ja, een echte pan uit het keukenkastje was toch ook wat te groot voor zo'n klein hummeltje, dus mijn moeder heeft stad en land afgezocht naar mini-pannetjes die toch echt eruit zagen en echt klonken.

Ik heb als kind zo vaak in de keuken gestaan, en gekeken naar wat mijn moeder aan het doen was. Mijn moeder heeft mij leren koken; niet van recepten of uit pakjes of zakjes, maar koken, op smaak, op gevoel, uiteraard met het risico dat het nergens naar smaakt. Ik stond als kind altijd op een vaste plaats, vlak bij het fornuis, want daar gebeurde het! Uiteraard stond ik ook per definitie in de weg in de keuken, en was ik telkens aan het verschuiven omdat mijn moeder iets nodig had uit het kastje waar ik tegenaan stond.

Inmiddels ben ik ouder, en wat levenservaring rijker. Ervaring door extremen en tegenstellingen, een haat-liefde verhouding voor eten, emotie eten maar tegelijk door emoties niet meer kunnen koken, eten als vijand maar tegelijk er ultiem van genieten. Anyway, je kunt de aard van het beestje niet veranderen, en mijn liefde voor lekker eten, de geuren, de kleuren, de smaken, die is nog steeds volop aanwezig, maar gevoelsmatig wat meer in balans. Ik snap de dalen, en kan genieten van de pieken.

Ik probeer die balans ook in wat ik maak terug te vinden, letten op wat ik maak, maar zonder weer een of ander dieet te gaan volgen (geloof me, ik kan er heel veel van het rijtje afstrepen). Gezond koken, zo natuurlijk mogelijk, zo min mogelijk pakjes en zakjes. Gezond en lekker eten niets te maken heeft met jezelf uithongeren of volproppen, maar juist alles met genieten.

Ik maak thuis meestal mijn lunch klaar om mee te nemen naar m'n werk, maar ik ben de boterhammen met vleeswaren en een soepje een beetje zat. Dus ik maak tegenwoordig elke morgen een grote bak met salade en een klein potje dressing klaar die ik mee neem. En de salade van vandaag was zo lekker!

Ingredienten:
cherrytomaatjes, paprika, radijsjes (dit kunnen allerlei groenten zijn, dit was wat ik nog in de koelkast had)
avocado
zonnebloempitten
wat overjarige brokkelkaas

Voor de dressing:
theelepel groene pesto
olijfolie
een paar drupjes balsamicoazijn
een paar drupjes rode wijn
peper/zout

Bereiding:
Alles in stukjes snijden en door elkaar doen in een meeneembak. Dressing in een potje doen en apart van de salade meenemen.

Vlak voor je lunchpauze het potje dressing goed schudden en over de salade gieten. Voila! Ultiem genieten!